Een bedrijf dat goed loopt is nog geen franchiseformule. Een formule werkt ook op een plek waar jij er niet zelf bij bent, met een ondernemer die jouw manier van werken leert en volhoudt. Dit is de route daarheen, in de volgorde waarin het meestal moet.
Kan een ander, na een goede opleiding en zonder jou naast zich, precies dit bedrijf draaien en er een fatsoenlijk inkomen mee verdienen? Is het antwoord nog nee, dan is dat het werk dat eerst moet gebeuren.
Franchisen is geen manier om een bedrijf te repareren dat nog zoekt naar zijn model. Het vermenigvuldigt wat er al staat, ook de zwakke plekken. Toets daarom eerst vier dingen, eerlijk en liefst samen met iemand die niet bij het bedrijf betrokken is.
Een franchisenemer betaalt fees en moet daarna nog een inkomen overhouden. Reken door of een gemiddelde vestiging dat draagt, met echte cijfers uit je eigen vestigingen en niet met verwachtingen.
Draait het bedrijf nu op jouw persoonlijke inzet, netwerk of vakmanschap, dan is dat het eerste dat je moet loskoppelen. Leg vast wat een ander nodig heeft om hetzelfde resultaat te halen.
Een formule die alleen in jouw stad of wijk werkt, is een lokale zaak met een goede naam. Onderzoek of het aanbod, de prijzen en de klantstroom elders overeind blijven.
Voordat er fees binnenkomen zijn er kosten: juridische basis, merkbescherming, handboek, opleiding en mensen die franchisenemers ondersteunen. Zorg dat je die aanloop kunt betalen zonder dat het bedrijf zelf eronder lijdt.
Beschrijf wat jouw bedrijf onderscheidend maakt, voor welke klant het is en welk deel van het succes aan het concept ligt en welk deel aan mensen of locatie. Controleer op dit moment ook of je merknaam vrij is: een naam die later niet te beschermen blijkt, is een dure verrassing.
Maak per vestiging een overzicht van investering, omzet, kosten en terugverdientijd. Maak daarnaast een rekening voor jezelf als franchisegever: welke fees vraag je, wat kost de organisatie die franchisenemers ondersteunt en bij hoeveel vestigingen sta je op break-even. Een model dat maar voor een van de twee kanten klopt, houdt geen stand. Lees ook onze uitleg over franchisefee, entreefee en royalty.
Beschrijf alle kernprocessen zo dat een nieuwe ondernemer ze kan volgen, van het openen van de dag tot inkoop, kwaliteitscontrole en klantcontact. Bepaal wat overal hetzelfde moet zijn en waar een franchisenemer ruimte houdt. Dit is de basis van het franchisehandboek.
Een handboek dat niemand leert gebruiken blijft in de la liggen. Bepaal hoe een nieuwe franchisenemer de formule leert: theorie, meelopen op een bestaande vestiging en een begeleide opening. Denk ook aan bijscholing tijdens de looptijd, want een formule verandert.
Een pilot laat zien of het model werkt buiten de vertrouwde omgeving, met een ondernemer die niet de oprichter is. Laat hem lang genoeg draaien om seizoenen en tegenvallers mee te maken, meet wat je zegt te bieden en pas het model aan waar de praktijk daarom vraagt. Wat je hier leert, gaat terug in het handboek en in de cijfers uit stap twee. Een pilot met goede resultaten is ook het sterkste argument richting toekomstige franchisenemers en financiers.
Registreer je merk. In de Benelux ontstaat merkrecht in principe door registratie, bij de Benelux-Organisatie voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) of voor de hele Europese Unie bij het EUIPO. Laat daarna de franchiseovereenkomst en het informatiedocument opstellen door een specialist. De Wet franchise stelt eisen aan de informatie die je een kandidaat vooraf moet geven en aan de tijd die hij daarna krijgt. Lees onze uitleg over de informatieplicht en de bedenktijd.
Bepaal welk soort franchisenemer bij de formule past, hoe je die bereikt en hoe je kiest. Richt de organisatie in die na de start ondersteuning levert: wie beantwoordt vragen, wie bezoekt vestigingen en hoe meet je resultaten. Hoe je kandidaten vindt en beoordeelt, lees je in ons artikel over franchisenemers werven en selecteren.
Aan het einde van het traject hoort er een vaste set documenten te liggen. Samen laten ze zien dat de formule reproduceerbaar is en dat een nieuwe ondernemer weet waar hij aan begint.
De franchiseovereenkomst, met alle bijlagen.
Het informatiedocument voor kandidaten, met de gegevens die de wet vraagt.
Het franchisehandboek met alle processen en kwaliteitsnormen.
Het opleidingsprogramma voor nieuwe franchisenemers.
De financiële modellen: investering, exploitatie en terugverdientijd per vestiging.
De merkregistratie en de richtlijnen voor de huisstijl.
De eerste jaren is franchisen voor de franchisegever een investering en nog geen inkomstenbron. De grote posten zijn juridisch advies, merkbescherming, het handboek en de opleiding, de werving van de eerste franchisenemers en de mensen die hen ondersteunen. Wat dat concreet kost, verschilt sterk per concept en hangt vooral af van hoeveel er al is vastgelegd. Wie zijn werkwijze al beschreven heeft, hoeft minder te bouwen dan wie met een leeg blad begint.
De inkomsten komen pas wanneer er vestigingen draaien: een entreefee bij de start en daarna een doorlopende vergoeding, vaak een percentage van de omzet. Hoe eerder de eerste vestigingen openen, hoe eerder de organisatie zichzelf begint te dragen. Haast is toch zelden een goede raadgever: een vestiging die slecht start schaadt het merk en de ondernemer. Dat werkt door in alles wat daarna komt.
Te vroeg opschalen, voordat het model buiten de eigen omgeving is bewezen.
Het handboek pas schrijven als de eerste franchisenemer al getekend heeft.
Kandidaten kiezen op enthousiasme en beschikbaar geld in plaats van op geschiktheid.
De ondersteuning onderschatten: een franchisenemer die er alleen voor staat, presteert onder zijn niveau.
Fees vaststellen zonder na te rekenen of de franchisenemer er nog een inkomen aan overhoudt.
De juridische basis zelf samenstellen met een sjabloon in plaats van met een specialist.
FranchiseHub begeleidt franchisegevers in vijf fasen: ontwikkelen, documenteren, laten groeien, beheren en versterken. De zeven stappen hierboven komen grotendeels terug in ons ontwikkeltraject. Daar werken we aan het concept, het verdienmodel, de werkwijze, de opleiding, de pilot en de juridische basis. De fase documenteren werkt de documenten en handboeken verder uit.
Wil je eerst zien waar je concept nu staat? Doe dan de Readiness Check op de pagina over ontwikkelen.
Bekijk het ontwikkeltraject of plan een vrijblijvend gesprek met een van onze specialisten.